Tái định cư là gì?
Tái định cư là các chính sách bồi thường thiệt hại khi nhà nước ra quyết định thu hồi đất theo đúng quy định. Nhằm đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người dân. Mặc khác, khi chủ sở hữu nhà, đất bị thu hồi theo đúng chính sách.
Người dân sẽ được nhà nước đền bù, hỗ trợ tái định cư theo đúng quy định của nhà nước bằng cách cấp nhà xây sẵn hoặc đất tái định cư liền kề giúp người dân ổn định cuộc sống. Các dự án bồi thường tái định cư luôn đóng vai trò quan trong trong việc phát triển kinh tế – xã hội nhằm giúp người dân cải thiện và nâng cao cuộc sống.
Phân loại tái định cư
Dựa vào các chính sách bồi thường khi bị thu hồi đất. Người dân sẽ được cấp nhà, đất tái định cư như sau:
– Về hình thức:
- Di chuyển người dân vào vùng đô thị hóa để ổn định cuộc sống
- Tái định cư tại chỗ. Hình thức này được thực hiện khi chỉnh trang khu dân cư.
- Chuyển dịch nội ngoại thành. Hình thức này được thực hiện khi các chương trình cải tạo đô thị theo nguyện vọng của người dân.
– Dựa vào nguyện vọng của người dân khi bồi thường:
- Tái định cư tự phát
- Tái định cư tự giác
- Cưỡng bức tái định cư
– Dựa về tính chất:
- Tái định cư bắt buộc
- Tái định cư tự nguyện
Có nên mua nhà, đất tái định cư hay không?
Ưu điểm
– Giá thành của nhà, đất tái định cư khá rẻ so với giá thị trường
– Chủ sở hữu nhà, đất tái định cư được ưu tiên trong việc cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu đất (sổ đỏ) hợp pháp.
Nhược điểm
– Nhà, đất tái định cư được đánh giá theo tiêu chuẩn thấp, về mặt giá trị chất lượng tương đối thấp.
– Xung quang khu nhà, đất tái định cư không có nhiều tiện ích.
– Xa trung tâm thành phố, trung tâm thương mại.
– Môi trường sinh sống của khu nhà, đất tái định cư thường bị ô nhiễm.
Các quy định, điều kiện khi mua bán nhà đất tái định cư
Thực chất của nhà ở, đất tái định cư là thực hiện việc bồi thường do nhà nước và chủ đầu tư quy định theo đúng phát luật nhà nước. Với mục đích làm quỹ nhà cho người dân bị thu hồi nhà, đất nhà sớm ổn định cuộc sống và nâng cao chất lượng đời sống người dân. Chính vì đặc trưng của nhà ở, đất tái định cư. Do đó, các quy định mua bán nhà ở, đất tái định cư luôn có những điều kiện bắt buộc và quản lý chặt chẽ nhằm tránh sử dụng quỹ đất sai mục đích, lãng phí,…
Điều kiện mua bán nhà ở, đất tái định cư
Nghị định 99/2015/NĐ-CP, ngày 20-10-2015 của Chính phủ, quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Nhà ở. Theo đó, Điều 30 của Nghị định quy định đối tượng, điều kiện được thuê, thuê mua, mua nhà ở phục vụ tái định cư như sau:
1. Đối tượng thuộc diện được thuê, thuê mua, mua nhà ở để phục vụ tái định cư gồm:
a) Hộ gia đình, cá nhân có nhà ở hợp pháp thuộc diện bị giải tỏa khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án vì mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng theo quy hoạch đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt;
b) Hộ gia đình, cá nhân bị Nhà nước thu hồi đất ở gắn với nhà ở và phải di chuyển chỗ ở nhưng không đủ điều kiện được bồi thường về đất ở theo quy định của pháp luật về đất đai và không có chỗ ở nào khác;
c) Hộ gia đình, cá nhân là chủ sở hữu nhà chung cư thuộc diện phải phá dỡ để cải tạo, xây dựng lại theo quy định tại Điều 110 của Luật Nhà ở.
2. Điều kiện được thuê, thuê mua, mua nhà ở để phục vụ tái định cư được quy định như sau:
a) Trường hợp đối tượng quy định tại Điểm a và Điểm b Khoản 1 Điều này có nhu cầu mua nhà ở thương mại hoặc thuê, thuê mua, mua nhà ở phục vụ tái định cư do Nhà nước đầu tư thì phải có tên trong danh sách được bố trí tái định cư theo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt và có đơn đề nghị bố trí nhà ở tái định cư theo mẫu do Bộ Xây dựng ban hành;
b) Trường hợp đối tượng quy định tại Điểm a và Điểm b Khoản 1 Điều này có nhu cầu thuê, thuê mua, mua nhà ở xã hội thì phải có tên trong danh sách được bố trí tái định cư theo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, có đơn đề nghị bố trí nhà ở tái định cư bằng nhà ở xã hội theo mẫu do Bộ Xây dựng ban hành và phải thuộc diện chưa được Nhà nước bồi thường bằng nhà ở, đất ở;
c) Trường hợp thuộc đối tượng quy định tại Điểm c Khoản 1 Điều này thì được bố trí nhà ở tái định cư theo quy định tại Điều 115, Điều 116 của Luật Nhà ở và pháp luật về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư.”
Một số lưu ý khi mua nhà, đất tái định cư an toàn
– Người mua có thể chọn và giao dịch các khu nhà ở, đất tái định cư nếu được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu.
– Hợp đồng mua bán, chuyển nhượng nhà ở, đất tái định cư cần được rõ ràng về mặt pháp lý như nội dung, đại diện hai bên, chữ ký,..
– Trước khi mua nhà ở, đất tái định cư cần tìm hiểu kỹ các tiêu chuẩn của nhà ở, đất tái định cư như chất lượng tiêu chuẩn, vị trí,…